__gaTracker('send','pageview');

Katarzyna Tubylewicz MORALIŚCI

Katarzyna Tubylewicz, Moraliści. Jak Szwedzi uczą się na błędach i inne historie, Wielka Litera, Warszawa 2017.

MORALNOŚĆ WIELOKROTNA

Jak zawrzeć w jednej książce skomplikowane kwestie wielokulturowości, migracji, religijności, ekstremizmu, feminizmu, dyskryminacji, ukazując w pełni ich złożoność? Katarzynie Tubylewicz udało się to fenomenalnie w książce “Moraliści. Jak Szwedzi uczą się na błędach i inne historie”. W jaki sposób natomiast pogodzić funkcjonowanie tych zjawisk w obrębie jednego społeczeństwa? Nad tym autorka zastanawia się wraz ze swoimi rozmówcami na przykładzie współczesnej Szwecji.

Katarzyna Tubylewicz - Moraliści

Większość wywiadów i reportaży Katarzyny Tubylewicz dotyczy imigrantów, których tolerancyjna Szwecja przez lata przyjmowała z otwartymi ramionami aż do 2016 roku, kiedy zamknęła swoje granice. W książce znajdziemy rozmowy m.in. z ludźmi pracującymi na rzecz uchodźców, przybyszami z innych kultur (także z muzułmańskiej, np. z Sarą Mohammad, działaczką przeciw zbrodniom honoru), przedstawicielami mniejszości seksualnych, pisarzami (Elisabeth Åsbrink, Jonasem Gardellem), dziennikarzami (Claesem Arvidssonem, Maciejem Zarembą Bielawskim). W „Moralistach” nie brakuje też miejsca na inne trudne tematy i wywiady, m.in. z Evą Brunne, biskupką Kościoła Szwecji czy Malin Sävstam, która straciła swoją rodzinę w katastrofie spowodowanej przez tsunami w Tajlandii.

Tubylewicz pisze i rozmawia o sprawach, na których ciąży przekleństwo niejednoznaczności. Jej książka jest niezwykle interesująca, bo niemal na każdy problem można spojrzeć z odmiennych punktów widzenia, który prezentują kolejni rozmówcy. „Moraliści” uświadamiają nam, że chociaż Szwedzi chcą być wielkoduszni i pomagać potrzebującym, to za fasadą tolerancji mogą kryć się różne formy opresji. Jak dbać o prawa kobiet, a zarazem być tolerancyjnym wobec kultur patriarchalnych? Co zrobić, kiedy grupa dyskryminowana jest jednocześnie grupą dyskryminującą (np. antysemickie skłonności niektórych muzułmanów)? Jak pogodzić szwedzki rynek pracy, na którym potrzeba specjalistów, z niewykształconymi imigrantami? Czy wartości laickie i religijne mogą współistnieć w ramach jednego społeczeństwa? Czy powinno się akceptować roszczeniowe zachowania niektórych ubiegających się o azyl? Jak zapobiec tworzeniu się gett etnicznych w wielkich miastach? Bohaterowie Katarzyny Tubylewicz próbują odpowiedzieć na te i inne pytania, będące dziś przedmiotem ogólnoświatowej debaty.

„Moraliści” dołączają również do wydanych w ostatnim czasie książek, których autorzy próbują zdefiniować, jacy są Szwedzi („I cóż, że o Szwecji” Natalii Kołaczek, „Wygnani do raju” Krystyny Naszkowskiej). Tubylewicz zwraca uwagę na szwedzką szczerość w chęci niesienia pomocy innym, ale i skłonność do przymykania oczu na kontrowersyjne problemy w obawie przed konfliktami. Z rozmów prowadzonych przez autorkę wyłania się obraz Szwedów solidarnych ze słabszymi, ale także nieco naiwnych w swojej dobrotliwości oraz nazbyt skorych do kompromisów i eufemizmów.

Czy Szwedzi rzeczywiście są moralistami sensu stricto, czy to określenie należy traktować ironicznie? Co z podtytułem książki? Czy Szwedzi faktycznie uczą się na błędach? Jedna z rozmówczyń autorki, pisarka Elisabeth Åsbrink wspomina o echu historii, czyli podobieństwach, ale nie powtórzeniach pewnych sytuacji na przestrzeni dziejów. Zdaniem Tubylewicz to właśnie żyjący od lat w Szwecji imigranci mogą być szansą na jej ocalenie, bo dzięki własnemu bagażowi kulturowemu najlepiej rozumieją dzisiejszą skomplikowaną rzeczywistość. Z takiej perspektywy są napisani „Moraliści”, których autorka, Polka mieszkająca od 17 lat w Szwecji, jak mało kto potrafi spojrzeć na omawiane sprawy z dystansu, a zarazem przez pryzmat własnych bogatych doświadczeń.

„Moraliści” Katarzyny Tubylewicz to pozycja, obok której nie można przejść obojętnie. Autorce udało się napisać niezwykle ważną i mądrą książkę, która jest jednocześnie bardzo zajmującą lekturą, angażującą czytelnika w poruszane kwestie. „Moraliści” to książka nie tylko dla osób zainteresowanych Szwecją czy kryzysem migracyjnym, ale dla wszystkich wrażliwych na problemy współczesnego, zglobalizowanego świata.